سيد حسين محمد جعفري ( مترجم : سيد محمد تقى آيت اللهى )
132
تشيع در مسير تاريخ ( فارسي )
كافى فراوان شده بودند كه نياز به هويّت فردى پيدا مىكردند . ثانيا در تشكيلات پىريزى شده توسط سعد ، سه گروه يمنى و چهار گروه نزارى وجود داشتند در تجديد سازمانى كه على ( ع ) انجام داد تعداد گروههاى يمنى به چهار افزايش و نزارى به سه كاهش يافتند . در زير خاطرنشان خواهد شد كه از همان آغاز تعداد يمنىها بيشتر از نزاريها بودند ( به ترتيب دوازده هزار و هشت هزار ) . به نظر مىرسد على ( ع ) تعداد جمعيّت اين دو شعبه از اعراب را در نظر گرفته و گروهها را بر حسب تعدادشان تجديد سازمان كرده باشد ، بنابراين اهميت را به كوفيان داده است . در خاتمه بايد توجه داشت كه على ( ع ) اساس قبيلهاى را كه سعد تشكيلات جمعيت را بر مبناى آن قرار داده بود تغيير نداد . چهارمين و آخرين تغيير در اداره كوفه چهارده سال بعد ، وقتى كه زياد بن ابى سفيان ، مسئوليت شهر را بعنوان استاندار در سال 50 / 670 به عهده گرفت صورت پذيرفت . او بطور كلّى تشكيلات قبيلهاى را به هفت گروه مرتب كرده و تمام جمعيّت را به چهار بخش ادارى ( اربع ) مانند زير تقسيم نمود : 1 - اهل العاليه 2 - تميم و همدان نكات بسيار مهم زيادى را در تجديد تشكيلات زياد ، بايد مشاهده كرد . 3 - ربيعه ( بكر ) و كنده 4 - مذحج و اسد ( 31 ) در تجديد تشكيلات زياد ، نكات بسيار مهم زيادى را بايد مشاهده كرد . اولا او ، نه تنها استاندار و حاكم بود بلكه امارت بصره را نيز بر عهده داشت ، جائى كه از آغاز كلّ جمعيّت آن به چهار بخش ادارى ( اربع ) تقسيم مىشد . اين تقسيمبندى ، آنچنان در اداره مردم بصره ، موفقيتآميز بود كه زياد تصميم گرفت تا همان نظام ادارى را هم در كوفه اجرا كند . ثانيا وى بطور كامل اصل مقبول عرب را درباره نسب و همپيمانى در تشكيل گروهبنديهاى قبيلهاى از نظر دور داشت . در عوض ، نزاريها و يمنىها ، به استثناى اولين گروه ، العاليه را با هم مخلوط كرد .